Pierwsza marcowa premiera – „Traktat o Księciu”1 marca 2017 Nowe publikacje Wolne Lektury

Żadne z licznych dzieł Niccolo Machiavellego nie wzbudziło takiego zainteresowania i kontrowersji jak Il principe, żadne też nie osiągnęło takiej sławy i znaczenia. Traktat o księciu od dziś dostępny jest w biblioteczce filozoficznej.

Ten traktat o zasadach zdobywania i utrzymywania władzy przez księcia mógłby się wydawać zaledwie kontynuacją jego wcześniejszej pracy: rozważań nad ustrojem i instytucjami republiki na przykładzie historii Rzymu. W przypadku państw rządzonych przez jednostkę pojawia się jednak dwoistość spojrzenia. Tradycja podkreślała i wychwalała te cechy władców, które jednocześnie są uważane za zalety osobiste w życiu prywatnym: dotrzymywanie słowa, łagodność, hojność. Machiavelli jako pierwszy jasno przeciwstawił się temu sposobowi oceny, za najważniejszą cechę władcy uważając skuteczność. Władca nieskuteczny nie tylko ryzykuje osobiście, iż utraci rządy, ale także naraża swoich poddanych na zgubne skutki kryzysu państwa, a nawet na popadnięcie pod obcą, zewnętrzną władzę. Obowiązek władcy jest równocześnie obowiązkiem władzy, dobro rządzonego państwa stanowi wartość nadrzędną, a więc władca musi podporządkować swoją etykę – polityce.

Czy żyjąc w świecie nieidealnym, pełnym ludzi, którzy nie są dobrzy, polityk może uniknąć makiawelizmu i zawsze kierować się zasadami dobra? Czytelnicy Machiavellego, dawniej i dziś, pozostają podzieleni.

Utwór w tłumaczeniu Antoniego Sozańskiego został opracowany przez Paulinę Choromańska i Wojciecha Kotwicę na podstawie tekstu dostępnego w serwisie Wikiźródła.